Albisteak

Covid-19ak sortutako muturreko egoeren aurrean eskatutako urratsak ematea posible da

Inaxio Oiarzabal – Sare Herritarra 

OHARRA: Sare eta Etxeraten agerraldia gaur goizean

Azken asteetan hainbatetan errepikatu dugun moduan, Covid-19a dela eta ezarritako alarma egoerak espetxeetako egoera gogortu du, hainbat kasutan, muturreko egoeretaraino eramanaz presoen eta euren senideen egoera. Badira horren hainbat adibide; batetik, Beatriz Etxeberria eta bere alaba Iratik bizi duten egoera, zeina, duela aste bete salatu genuen moduan, amagandik banandua egon behar izan da konfinamendu osoan zehar bi urte izan arren eta amarekin espetxean egoteko eskubidea izan arren. Aita ere, espetxean izanda, bi gurasoak ikusi gabe daramatza Iratik bi hilabete baino gehiago. Bart Etxeratek argitara eman zuen Julen Atxurra Egurrola euskal presoak jasandako buruko isuriaren kasu larria ere errealitate gordin eta jasanezin honen adierazgarria da. Eta zer esanik ez, Patxi Ruizen egoerari dagokionean, oraindik ere gose greban jarraitzen duena.

Esan bezala, kasu hauek muturreko eta sortutako ezinegonaren adibide dira. Baina egoeraren gogortze eta larritzeak gainontzeko preso eta senideengan ere eragin latza ekarri du. Gaur egun, gaixotasun larriak dituzten 17 euskal preso ditugu; 70 urtetik gorako bi preso daude, 65 urtetik gorakoak 12 eta 60tik gorakoak 24. Estatu espainiarrean kartzelan dauden presoen %80a etxetik 1.000 kilometrotik 400 kilometrora daude eta Estatu espainiarreko 200 presoetatik 158 1. graduan daude. Honi, Covid-19a dela eta ezarritako alarma egoerak ekarritako kalte gehigarriak gehitu behar zaizkio; urruntze politika dela eta indarrean den bisiten debekua, gurasoak ikusi gabe ia hiru hilabete daramatzaten motxiladun haurrak edota gaixotasunaren hedapena ekidin asmoz ezarri diren espetxe barruko neurriak, zeinaren ondorioz, espetxealdia oraindik eta bortitzagoa bilakatu den.

Espainia eta Frantziako gobernuek euskal presoei ezartzen dieten salbuespen legedia bertan behera utzi behar dute behin betiko. Egoerak berak erakusten duen urgentziaz beraz, ezinbestean eta berehala;
• – euskal preso guztiak Euskal Herrira ekarri behar dira
• – larriki gaixo diren presoak, hala nola, 65 urtetik gorakoak, askatu behar dira
• – preso eta senideek dagozkien bisitak berreskuratu behar dituzte
• – gradu progresioa ahalbidetuz, baldintzak betetzen dituzten presoak etxean egin behar dute

Argi dugu osasun krisi fase honetan posible dela aipatutako urrats hauek ematea, honek sortutako muturreko egoerak ekidinez. Hala eskatzen dugu guk, baina baita Europak, NBEak, mundu mailako hainbat pertsona esanguratsuk eta euskal jendarteak ere.
Hori hala, eta egoerak sortutako urgentzia eta larritasuna dela eta, datorren asteburuan, eta bereziki datorren ostiralean, maiatzak 29, hileko azken ostirala, herritar oro mobilizatzera deitzen dugu, herriz herri antolatuko diren ekimen ezberdinen bitartez. Sarek martxan jarritako ‘Izan Bidea’ izeneko dinamikarekin bat eginez, etxerako bidea, eta elkarbizitzarako bidea elkarrekin egitera dei egin nahi dizuegu. Hego Euskal Herriko lau hiriburuetako azken ostiralak horretarako baliatuko ditugu. Eta gainera, Etxeraten ohizko elkarretaratzeak, azken ostiralari dagozkionak, gauzatuko dira berriro ere herri guztietan.


Aurkeztera goazen dinamika berri honen zergatia eta garrantzia ulertzeko, irakurketa:

Datozen ikasturteetan Sareren jardunaren oinarri izango den dinamika berria aurkeztu dugu gaur, ostirala, maiatzak 22. Dinamika berri honen zergatia eta garrantzia ulertzeko, bizi dugun unea erreparatu eta azken urteetan emaniko urratsak zuekin partekatu nahi ditugu lehenbizi.

30 urte dira, euskal presoei eta euren senideei urrunketa politika ezarri zitzaienetik eta egun tamalez, martxan jarraitzen du. Neurri honek oraindik ere ehundaka seniderengan du eragina, Euskal Herrian, jendartearen zati baten gainean sufrimenduzko egoera bat mantenduz.

Zortzi urte dira ETAk bere jarduera armatua amaitutzat eman zuenetik eta hiru urte igaroko dira bere desagertzetik. Orduz geroztik, hamaika ekimen egin dira elkarbizitza eta bakearen mesedetan. Eta guztion artean pixkanaka elkar harremana eta elkarlana sortzen hasiak gara.

Azken bi urteak bereziki garrantzitsuak izan dira elkarlan horren bidean eta jendartearen gehiengo oso zabal batek kontsentsu sendo bati eutsi dio:

Eremu politikoan, orain arte ez bezala, alderdien gehiengo espetxe politika aldaketa beharraz hitz egiten hasi da, eta ezberdintasunak ezberdintasun, orokorrean aldaketa honen norantzari dagokionean sintonia nabari da; salbuespeneko espetxe politika honekin amaitu beharra dago.

Maila Instituzionalean, mozio ezberdinak onartu dira talde nagusien babesarekin; urrunketa politikaren amaiera eskatzen dutenak, larriki gaixo diren presoen askatasuna eskatzen dutenak, edota aita, ama edo biak espetxean dituzten (motxiladun) haurrak gurasoekin egoteko duten eskubidearen aldekoak. Mozio hauek guretzat balio handia dute, izan udaletxeetan onartutakoak, Batzar Nagusietan edota Gasteizko zein Iruñeako Parlamentuetan. Lanketa honek, jendarte mailako kontsentsu zabala gorpuzten laguntzen duela uste baitugu.

Eremu Sindikalean ere gehiengoaren aktibazioa eta babesa eskuratu dugu. Sindikatu guztiak elkarrekin salbuezpen legedia amaitzearen alde eta elkarbizitzaren eta bakearen alde mobilizatu dira.

Azkenik, eremu sozialean ere ekimen desberdinen bitartez irudikatu dugu kontsentsu hori. Horren erakusle izan da Orain Presoak dinamika. Aipatutako adostasun zabal hori guztia irudikatzeko bide izan da, euskal presoen gaiari dagokionean inoizko mobilizazio anitzenak antolatuz. Horrez gain, azpimarratu nahi dugu, azken urte honetan espetxe aldaketaren beharraren aldarrira eremu ezberdinetako hainbat pertsonak batu izana; hala nola, politika munduan aritu diren kideak edota biktima anitzak.

Azken bi urteak beraz, bereziki emankorrak izan dira adostasunei eta aniztasunari dagokionean, batik bat, bi ardatzen baitan;

1) salbuespeneko espetxe politika honekin amaitzea eta espetxe politika arruntari bide ematea.

Gaur egungo egoerari erreparatuz gero, lehenik eta behin, azken hilabete hauetan bizi dugun Alarma egoeraz hitz egitea dagokigu. Covid-19aren ondorioz ezarritako neurriek espetxeetako egoera nabarmen okertu dute, agerian utziz dituzten gabeziak. Eta bereziki, euskal presoei dagokionean, salbuespen legediak dakarren zigor bikoitza, hirukoitz bilakatu da alarma egoera honetan; bai konfinamendu garaian, baldintzak bete arren, berau etxean betetzeko aukerak ukatuak izan zaizkielako euskal presoen gehiengoari, baita deskonfinamendu unean ere, urruntze politika dela eta bisitak berrezartzeko eskubiderik gabe geratu direnean. Ildo beretik mintzatu dira Europatik, NBEtik eta, aste honetan bertan, mundu mailako ehun pertsona ospetsu. Argi dago Espainiako Gobernuarekiko erantzukizuna eta gizatasuna eskatzea ez dela Sareren kontua, Euskal Herriko gehiengo politiko, sindikal eta sozialak, Europako erakundeek, NBEk eta mundu mailako pertsona ospetsuek bat egiten dute beharrizan horrekin. Egoera honek, dinamika berri honekin aurrera eraman nahi dugun lanketaren beharra areagotu du.

2) Bi Estatuei dagokionean ere, urte hauek eta datozenak bereziki garrantzitsuak izan dira eta izango dira:

Estatu frantsesean, gizarte zibilaren bultzadarekin, Bakegileak Gobernuarekin hasitako bideak fruituak eman ditu, baina oraindik asko dago egiteko. Frantziako Estatu osoan sakabanatuta dauden presoak Euskal Herritik hurbilen dauden espetxeetara (Mont de Marsan eta Lannemezan) hurbildu eta bildu dituzte. Emakumezko presoei dagokienez, dagoeneko onartuta dago kartzela bakar batean biltzea. Gainera, DSP sailkapena kentzen hasi dira kasu batzuetan, lan-baimenak eman dituzte. Baina zenbait egoera konpondu gabe daude oraindik: gaixotasun larriak dituzten presoena edo biziarteko espetxealdia duten presoena. Zoritxarrez, egoera geldituta dago, eta dinamika honekin ere, bide horren amaierara iristen eta harreman horiek berreskuratzen lagundu nahi dugu.

Bestalde, Madrilgo Gobernuari begira jartzen gara. Hilabete batzuk igaro dira bai Sanchez presidenteak baita Marlaska ministroak ere espetxe politikaren aldaketa beharraz eta urrunketa politikaren amaieraren inguruko deklarazioak egin zituztenetik. Orduztik, gutxi batzuk izan dira norabide honetan emandako urratsak. Jada Madrilen Gobernua eratu den honetan, hasitako bidea sendotu eta finkatzeko unea dela uste dugu. Batik bat, kontuan izanik, Madrilen eratu den Gobernu berria osatzen duten alderdiak, hau da PSOE eta Podemos, Euskal Herri mailan salbuespen legediarekin amaitzearen aldeko jarrera erakutsi dutela hainbat era ezberdinetan.

Hori hala, une bereziki garrantzitsu baten aurrean gaudela uste dugu. Datozen urteetan Euskal Herrian askatu nahi genituzkeen korapiloak askatzeko aukera dugu; batetik, egun oraindik indarrean den salbuespeneko legedia bertan behera utzi eta lege arruntaren ezartzea. Honek, bereziki senideak zigortzen dituen urruntze politika bertan behera geratzea ekarriko luke, eta presoei dagokien etxeratze prozesua hasteko bidea zabalduko litzaieke. Bestetik, jada urratsak emanak hasiak gauden arren, oraindik ere itxi gabe diren zauri guzti horien lanketarekin jarraitzea, biktima guztien aitortza eta erreparazioa, eta elkarbizitza eta bakerako urratsak ematea.

Guzti honegatik, ezinbestekoa ikusten dugu hemen lortutako adostasunak eta Gobernu berri batek dakartzan aukerak baliatzea. Jendarte gisa, aktibazioaren bitartez, presoen auzia askatu eta elkarbizitzan sakontzeko beharra erdigunera ekarri behar dugu. Espainiako Gobernuak hilabete hauetan eman dituen urrats xumeak finkatu eta sendotu ditzan, bide izan nahi dugu.


“Izan bidea, ibiltarien sarea” Sarek abian jarriko duen dinamika berria da.

IZAN BIDEA DINAMIKA 

“Izan bidea, ibiltarien sarea” Sarek abian jarriko duen dinamika berria da. Dinamika honen oinarrian, preso eta iheslarien auziari behin betiko aterabidea emateko urratsak eman, jendarte aktibazioan sakondu eta herri honen aniztasun eta zabaltasuna batzea dago.

Finean, bakerako eta elkarbizitzarako bidea, konponbidea, guztion artean gauzatu beharreko ibilbide gisa gauzatzea da gure asmoa.

Horretarako, herritarren aktibazioa eta baita alor politiko, sindikal eta sozialaren inplikazioa eta parte hartzea bide beraren baitan kokatu asmo dugu, guztion urratsak beharrezkoak direlako etorkizun hobe bat eraikitze bidean.

HELBURUAK

Orain da momentua: datozen urteetan presoen egoerari aterabidea eman behar diogu. Auzia konpontzeko aukera ireki da eta egun bizi dugun egoerak inoiz baino argiago utzi du espetxeetan bizi den egoera eta salbuespen legediak dakartzan ondorio krudelak.

Helburu orokorra: gizarte aktibazioa handitu eta zabaldu Gobernuek abiatutako bidea finkatu eta oraindik orain irtenbide beharrean dauden auziak konpontzeko. Horretarako, iraganeko zauriak konpontze bidean ere urratsak emango ditugu.

IBILTARIEN SAREAREN PRINTZIPIOAK

1. Gure iragan bortitz hurbilenaren ondorioak eta, bereziki, oraindik ere ehunka preso eta erbesteratu dituen egoera hau behin betiko gainditzea nahi dugun ibiltariak gara.
2. Eragile aktibo izan nahi dugu. Euskal preso eta erbesteratu guztiak etxeratze prozesua garatu ahal izateko adostasun politiko eta soziala lortu nahi dugu.

3. Elkarbizitzan eta erabateko eta behin betiko bakean oinarritutako aro berri batera eramango gaituen bidea elkarrekin egin nahi dugun ibiltariak gara.

Bide hau garatzea guztion onurarako da; euskal gizartearentzako onuragarria, herri oso batentzako onuragarria.

DINAMIKAREN IZAERA, OINARRIAK eta EZAUGARRIAK

Dinamika hau erronka batean oinarritzen da; 3.127.326 km egitea! Euskal Herriak duen biztanle-kopurua. Hiru milioi kilometro egiten hasiko den hiru milioi biztanleko herri bat, xede batekin: bidea egitea; etxerako bidea, elkarbizitzarako bidea, bakerako bidea.

Gure herriko biztanle bakoitza ibiltari izatea nahi dugu, bidea izatea. Izan norbanako moduan, edota era kolektiboan, hala nola dantza talde gisa edo sindikatu baten baitan…

Ideia eder bati jarraiki egin nahi dugu bide hori: euskal herritarrak bidea egiten hasi dira historia egiteko, behin betiko erabateko bakea lortzeko.

Ekimen honen bidez, dagoeneko saretzen ari diren adostasunak era ikusgarriago batean plazaratu nahi ditugu. Erronka honek pizgarri bat izan nahi du; ilusioz eta determinazioz. Aktibazioa oinarri, herritarrak bere etorkizuna eraikitzeko protagonista bilakatu nahi ditugu.

Dinamika honen elementu nagusia: bakearen eta bizikidetzaren bidea egin nahi duen edonork parte har dezakeela. Guztiok batera edo banan-banan egin dezakegu, baina guztiok norabide berean.

Alde horretatik, Spotean ikusi dugunez, originaltasunez eta bakoitzak gehien gustatzen zaiguna eginez, dinamikapean eta Izan Bidea lelopean egiten ditugun kilometroak zenbatzen joan nahi dugu. Horretarako, gaurtik aurrera, mugikorrerako aplikazio bat jarriko dugu martxan (hurrengo egunetan prest egongo da), eta, horren bidez, aldarrikapen horretan parte hartu nahi duen pertsona edo elkarte orok izena eman ahal izango du eta bere kilometroak egin ahal izango ditu, gainerako biztanleenarekin bat eginez. Herritarrek eginiko ekintza guztiak ez direnez kilometroetan oinarrituko, ematen ditugun urratsak ere zenbatuko ditu aplikazioak, hala, antolatzen duguna zumba-maratoi bat bada edo dantzaldi bater Izan Bidea kamisetarekin joatea erabakitzen badut, aplikazioak jardueran zehar zenbatuko diren urratsak kilometro bihurtuko ditu. Izan ere, dinamika horren benetako helburua da konponbidearen, bizikidetzaren eta bakearen alde aurrera egitearen alde gauden guztiok ibiltari-sare handi bat sortzea (= mugimenduan).

Kilometroen kontadorea maiatzaren 29an jarriko da martxan, herrietan Sarek antolatutako lehen ekimenak hasiko diren egunean. Bitartean, jendartea aplikazioa deskargatu, izena-eman, frogak egin eta gure web orrian jarri dugun dinamika berriaren merchandisinga begiratzera gonbidatzen dugu http://sare.eus/izan-bidea/

Bukatzeko, dinamika honetarako aukeratutako sinbologiaren zergatia azaldu nahi genuen: gezia. Gezi hau, irteera markatzen duten gezietan, jarraitu beharreko bidean eta errepideetako seinaleztapenean inspiratua dago. Aurreranzko bidea izan nahi du, urratsez urrats dinamika berri honekin lortu nahi dugun aurrerapen hori. Sinbolo erraza, ulerterraza, bisuala eta denek ezagutzen dutena. Aurreranzko bidea markatzen digun gezi bat, etorkizun hobe baterantz, bakean eta bizikidetzan oinarritua, eta etxera itzultzeko bidea markatzen duena.

#IzanBidea #IbiltarienSarea 


#SOSPresoakCovid19 | Nafarroako alderdi politiko eta sindikatu gehienek presoen eskubideak errespetatzea eskatzen diote Espainiako Gobernuari

Apirilaren 22an plazaratu genuen #SOSPresoakCovid19 kanpaina, Salhaketa Nafarroak, Etxeratek, Altsasuko Gurasoak plataformak eta Sare Herritarrak elkar hartuta abian jarri duguna. Kanpainaren bitartez dei egin genion Nafarroako gizarteari babes zezan Espainiako Gobernuari helarazi diogun eskaera: Espetxeetako Idazkaritza Nagusiak presoen eskubideak errespetatzen dituzten neurriak har ditzala COVID-19ari aurre egiteko.
Gaurko ekitaldi honetan ezagutzera emango ditugu gaur arte jaso ditugun atxikipenak, eta eskerrak eman nahi dizkiegu, batetik, gure proposamena babestu duten elkarte eta taldeei -…. baino gehiago dira-, eta, bestetik, manifestuarekin bat egin duten sindikatuei eta alderdi politikoei.

Orain, itxura denez osasun krisia beste fase batean sartu, eta konfinamendua arintzen hasia delarik, berriz exijitu nahi diogu Espetxeetako Idazkaritza Nagusiari presoen eskubideak errespeta ditzala eta deskonfinamendua aske dagoen gizartean egiten den aldi berean eta irizpide berberekin egin dadila kartzeletan ere.

#SOSPresoakCovid19 ekimeneko kideok txosten labur bat prestatu genuen bertan neurri batzuk biltzeko, gure ustez kontuan hartu beharrekoak kartzeletako deseskalatzea egitean; duela bi aste eman genion txostena bai Justiziako kontseilariari bai Herritarrekiko Harremanetako kontseilariari. Hori ere plazaratu nahi dugu gaur, eta zenbait puntu nabarmentzeko baliatu, Espetxeetako Idazkaritza Nagusiak aipatzen ez dituenak edo aintzat
hartzen ez dituenak bere deseskalatze planean, maiatzaren 13an EAOn argitaratu zen horretan:

1. Jarraitzen dugu eskatzen kartzelatik atera ditzatela Covid19aren kutsapenaren aurrean bereziki ahulak diren taldeetako presoak: 65 urtez gorakoak, gaixotasun kronikoak dituztenak, haurdun dauden emakumeak edo haiekin batera kartzelan preso seme-alabak dituztenak. Eskatzen dugu, halaber, aske utz ditzatela zigor laburrak dituztenak, alarma egoeraren aurretik ere irteteko baimenak zituztenak eta zigorraren hiru laurdenak beteak
dituztenak.

2. Egia bada ere berriz hasi direla familiako eta gertukoekiko komunikazioak, kristala tarteko, bai eta espetxeetako baimenetako irteerak ere, bi kasuetan baldintzatuta daude, mugikortasunerako ezarritako mugak bete behar baitira nahitaez (probintziatik ez ateratzea). Horren ondorioz, zigorra bere jatorritik urrun dagoen kartzela batean betetzen ari denak ez du praktikan bisitarik jasoko, ez eta baimena hartzeko aukerarik izango ere.
Horregatik, eta kontuan hartuta Espetxeetako Idazkaritza Nagusiak presoen eskubideak urratzen dituela, ez baitu betetzen lege agindua, hau da, presoek errotuta dauden tokiko kartzelan betetzea zigorra, eskatzen dugu salbuespen gisa baimena eman dadila joanetorri horietarako, presoek ateratzeko baimena izan dezaten eta familiakoek eta gertukoek bisitak egin ditzaten.

3. Dena dela, arestikoa esanda, agerian gelditu da berriz ere presoen eskubideak are gehiago urratzen direla erroturik dauden tokitik urrun daudenean kartzelaturik. Horregatik, urgentea da oraindik ere Espetxeetako Idazkaritza Nagusiak legea betetzea eta behar diren neurriak hartzea preso dauden guztiek erroturik dauden tokitik gertuen dagoen espetxean bete dezaten zigorra.

4. Deseskalatze planean jasotzen da, orobat, kartzela barruko jarduerak hasi behar direla berriz, eta hala da joan zen ostegunaz geroztik. Iruñeko kartzelan, ordea, ez dira oraindik berrezarri jarduerak, eta elkarte batek ere ez du baimenik bertara sartzeko. Kalean aukera baldin badago lan jarduerak eta zeregin sozialak betetzeko, ez dago arrazoirik kartzelan horiekin ez hasteko behar diren osasun neurriak hartuta (eskularruak, maskarak, gel
hidroalkoholikoa).

Beste behin ere esan behar dugu borondate politikoa dela kontua, eta garai hauetan, inoiz baino gehiago, borondate politikoak herritar guztien osasunaren eta bizitzaren esanetara egon behar duela. Preso daudenen kasuan ere bai.

Patxi Ruiz presoekin kezkatuak

Patxi Ruiz presoaren egoera ere kontutan hartzen dugu Salhaketa, Sare, Etxerat eta Altsasu Gurasoak. “Kezka handiz bizi dugu Patxi Ruiz presoaren egoera. Salbuespenezko espetxe politikaren ondorioa” dela salatu nahi dugu. “Holako gertaerak ez gertatzeko mendekuan oinarritutako espetxe politikarekin amaitu behar”.

Argazkiak ekinklik.org


OHARRA Espainiako eta Frantziako estatuei ehun pertsona ospetsu inguruk eginiko eskaria dela eta:

Sare Herritarretik mundu mailako ehun bat pertsona ezagunen ekimena pozez agurtzen dugu. Iniziatiba honen baitan gutun bat bidali diete Frantziako eta Espainiako gobernuei, garrantzi handiko bi gai azaltzeko.

Alde batetik, Saretik COVID19ren hasieratik eskatzen ari garen moduan, eta, era berean, Nazio Batuek eta Europako Kontseiluak ere eskatu duten moduan:

1.- 60 urtetik gorako presoak askatzea.

2.- Larriki gaixo dauden edo kondenaren 3/4 bete duten eta baldintzapeko askatasuna eskuratzeko baldintzak betetzen dituzten presoak askatzea.

Mundu mailako parlamentariak, hainbat gobernutako kideak, osasunaren arloko profesionalak, gizarte-erakundeak, giza eskubideen defendatzaileak, unibertsitateko irakasleak edo nazioarteko gatazketako bitartekariak, guztiak ideologia desberdinetakoak, altxatu dute ahotsa, Espainiako eta Frantziako gobernuei gizatasuna euskal presoei dagokionean gizatasuna eskatzeko.

Ezinbestekoa da gobernuek presoen egoerari atzerapen gehiagorik gabe erantzuna ematea.

Beren idazkian, Pandemia hori Espainia eta Frantziako espetxeetan izaten ari den ondorio suntsitzaileei buruz hitz egiten dute, eta eskatzen dute lehenbailehen aske utz ditzatela aipatutako baldintzak betetzen dituzten presoak.

Eta bada bigarren gogoeta bat, gutun honen sinatzaileek balioesten dutena:

ETA desegiteko erabakiak ez du arazo guztien konpontzea ekarri, oraindik ere kartzelak beteak baitaude. Gutxi gorabehera, 230 preso oraindik.

Beren esperientzia azpimarratzen dute, adierazteko, ezein bake-prozesuk ezin duela aurrera egin, presoen auziari irtenbidea bilatzen ez bazaio.

Horregatik, bat gatoz manifestu honen sinatzaileekin, amaitu gabeko prozesu baten aurrean gaudela diotenean, sakoneko gatazkak konpondu gabe jarraitzen duelako. Ez da akordio iraunkor eta iraunkorrik lortu.

Saretik, bat egiten dugu Espainiako eta Frantziako Gobernuei eginiko presazko eskaerarekin; neurri “ausartak eta eskuzabalak” ezar ditzatela, preso horiek askatzea ahalbidetzeko. Egunetik egunera, jauzi bat gehiago ematen da min eta sufrimendu handiagoko etorkizunerantz. Saretik, Espainiako Gobernuari beste aldera begira egoteari uzteko zer gehiago behar duten galdetzen diogu.

Dagoeneko ez da Sare Herritarra eskari hauek egiten dituena soilik, Europako Kontseilua, Nazio Batuen Erakundea eta orain mundu mailako ehun pertsona esanguratsuren eskaria da.

MUGI ZAITEZTE BEHINGOZ; ASKA ITZAZUE BALDINTZA HAUEK BETETZEN DITUZTEN PRESOAK.


Sarek eskaera hau helarazi dio Espetxe Zuzendaritzako Idazkaritza Nagusiari, bai eta salbuespen-neurriekin eta, bereziki, urruntze-politikarekin amaitzeko ordua dela

Atzo argitaratutako oharrean adierazi moduan, pozez hartu genuen BOEn presoen bisitaldiak berrezartzeko erabakia, baina baita zuhurtziaz ere. Izan ere, urruntze-politika dela batetik eta Alarma Egoera dela eta ezarritako zirkulazio askearen debekua bestetik, presoen senideak bisita horiek egin ezinik geratzen direla ondorioztatzen da bisita hauen nondik norakoak azaltzen dituen azken zirkularrean azaltzen denaren arabera.

Ildo horretan, gure kezka eta haserrea adierazi dugu, euskal preso ia guztiek, 1. faseko probintzietako egonda ere, dauden egoera berean jarraituko dutelako martxoaren 14tik.

Duela urte askotatik aplikatzen zaien urruntze politika dela eta, COVID19aren ondorioz ezarritako alarma egoera baten aurrean, euskal presoak kalte bikoitza jasaten dute. Batetik, jadanik duten urruntze-egoeragatik, eta, bestetik, 1. fasean dauden probintzietako espetxeetan egonda ere ezin izango dituztelako bisitak jaso, Alarmako Estatua indarrean dagoenez, beren senitartekoak ezin direlako bisita egitera joan.

Era berean, bizikidetzan aurrera egiteko asmoz, egoera horrek irtenbide logikoa izan dezakeela uste dugu. Izan ere, 200 preso inguruko kolektiboaz ari gara, eta erabaki horrekin ez zaie errespetatzen beste preso batzuekiko berdintasun-printzipioa. Senideak 1. fasean dauden probintzietan dauden espetxeetara joateak ez dakar desplazamendu masiborik, eta, horregatik, probintzien arteko mugikortasuna eragozteko helburua ez da kaltetzen desplazamendu horiek baimenduz gero. Alarma Estatuan mugimendu eskubidearen debeku hori ere ez litzateke etengo, beste herri batzuetan bizi diren senideak, presoak bisitatzeko probintzien arteko lekualdaketa ahalbidetzen dienean.

Zentzu honetan nahikoa litzateke atzo aurkeztu zuten jarraibidea aldatzea, bertan espresuki adierazten baita bisitariek zein lurraldetatik gertura daitezken bisitetara. Ulertzen dugu trafikoko poliziarentzako adierazpen bereziekin, jakinaren gainean egon eta mugimendu horiek ahalbidetzeko, nahikoa litzatekeela Alarma Estatuak martxoaren 14an ezarri zuen Errege Dekretuaren 7. artikuluan adierazitako antzeko arrazoiak baitira kasu honetan presoen senideek mugimendu horiek egiteko dituztenak.

Horregatik guztiagatik, Sarek eskaera hau helarazi dio Espetxe Zuzendaritzako Idazkaritza Nagusiari, bai eta salbuespen-neurriekin eta, bereziki, urruntze-politikarekin amaitzeko beharra ere, beste behin ere erakusten baitu euskal presoei eta, bereziki, haien senideei ezarritako zigor erantsia.


Bi hilabete daramatzate motxiladun haurrak euren gurasoak ikusi gabe, espetxe-bisiten debekua ezarri zenetik

  • Iratiren kasua bereziki aipatu nahi dugu, Bea Etxeberria eta Iñigo Zapirainen euskal presoen alaba; Iratik bi urte ditu eta gurasoekin espetxean egotea dagokio, baina larrialdi egoera honek aiton-amonekin (espetxetik kanpo) harrapatu zuen eta, oraindik orain, amarengana itzultzea debekatua du, konfinamendua dela medio.

  • Gaur jakin dugunez, BOEren publikazioaren arabera, preso diren pertsonak irteera baimenak eta lokutorio bidezko bisitak berreskuratzen hasiko dira. Berri pozgarria da hau, baina gogorarazi nahi dugu, euskal presoen senideen kasuan, salbuespen legedia dela eta senideengadik ehundaka eta milaka kilometrotara preso dauden pertsonez hitz egiten ari garela, eta beraz, zirkulazio mugimenduaren debekua dela eta, baimen honen aplikazioa nolakoa izango denaren zain gaude. Beste behin ere, urrunketa politika hau salatu eta presoak Euskal Herriko espetxeetara gerturatuak izan behar dutela exijitzen dugu. Senide eta haur hauek larrialdi egoera honen erdian, gurasoak ikusi ahal izateko, bidaia luzeak egin eta hainbat probintzia zeharkatu behar izango baitituzte, errepidean ibiltzearen arriskuari Covid-19aren kutsatze arriskua gehituz.

Saretik, beste behin, gure kezka adierazi eta salaketa errepikatu nahi dugu, oro har euskal presoek eta, bereziki, seme-alaba txikiak dituzten euskal presoek bizi duten egoeraren aurrean.

100 haur baino gehiago dira, gaur egun, ama edo aita, edo haietako hamabost baten kasuan, bi gurasoak kartzelan dituztenak.

Jasaten ari garen pandemiaren aurretik, haur horiek ehunka kilometro egin behar zituzten, beren gurasoak espetxean ikusi ahal izateko. Bidaia luzeak, irteerak ostiraletan eta itzulerak igande gauetan, eta horrela urteetan zehar.

Covid-19a dela eta ezarritako alarme egoeraren ondorioz, bi hilabetet luze hauetan haurrek ezin izan dituzte euren gurasoak bisitatu, eta, kasu askotan, bideokonferentzia bidez ere ezin izan dituzte ikusi. Hori da, hain zuzen ere, euskal presoen kolektiboari aplikatzen zaion salbuespen legediak eragiten duen beste errealitateetako bat; hain zuzen ere, senideengan eragin zuzena duen zigor gehiagarri bat, are gogorragoa dena haur txikientzat.

Gaur jakin dugu, BOEn argitaratuz, presoen irteera-baimenak eta lokutorioko bisitak berriro ere baimentzen hasiko direla. Sarek pozez hartu du erabakia, baina baita kezkaz eta zuhurtziaz; izan ere, euskal presoei ezarritako urruntze-politika dela eta, eta gaur egun Espainiako Estatuko egoiliar guztientzat indarrean dagoen zirkulazio askearen debekuaren aurrean, ez baitakigu euskal presoen senideek (eta presoen haurrek) bisita horiek egin ahal izango dituzten. Horrek, alde batetik, agerian uzten du beste behin ere, salbuespen legediarekin behingoz amaitzeko beharra, eta, bereziki, euskal presoei ezarritako urruntze-politikarekin. Bestalde, gogorarazi nahi dugu urruntze-politika hori arrisku egoera bat dela presoen senideentzat eta, bereziki, presoen seme-alabentzat; izan ere, errepideko bidaia luzeek dakartzaten arriskuei aurre egiteaz gain, orain Estatuko hainbat probintzia gurutzatzeko beharra gehituko litzaieke, Covid-19az kutsatzeko arriskuari ere aurre eginez. Zentzu honetan, Sarek, Espetxe Zuzendaritzen Idazkaritza Nagusiari, euskal presoei ezarritako urruntze politikak dakarren egoera berezitua haintzat hartu eta bisiten berrezartzean ezinezkotasun horri irtenbidea emango dion proposamena helarazteko eskaria luzatua zion jada. Gaurko Boletinean ordea, ez da kasuistika honi begirako adierazpenik barnebiltzen.

Bea Etxeberria eta Olatz Lasagabasterren kasu zehatzak

Prentsa-ohar honen bidez, bi euskal presoren (ama direnak) egoera ere ezagutzera eman nahi dugu: Bea Etxebarria eta Olatz Lasagabaster.

Bi presoak Aranjuezko espetxean daude, beraz, euren herritik ehunka kilometrora.

Bea Etxebarriaren kasuan, berak eta Irati alabak bizi duten egoera aipatu nahi dugu: Iratik bi urte ditu eta gurasoekin espetxean egotea dagokio, baina larrialdi egoera honek aiton-amonekin (espetxetik kanpo) harrapatu zuen eta, oraindik orain, amarengana itzultzea debekatua du, konfinamendua dela medio. Martxoaren 1ean irten zen Irati aiton amonekin eta Martxoaren 7an, berriro amarena itzuli behar zuenean, ezinezkoa zela jakinarazi zieten COVID19 delakoaren ondorioz neurriak jada ezarri baitzituzten.

Bea Etxeberria 2011n atxilotu zuten, Iñigo Zapirain bikotekidearekin batera. Biek bederatzi urte daramatzate kartzelan.

Olatz Lasagabasterren egoera ere antzekoa da. Olatz, Xua alabarengandik banandu zuten urtarrilean, honek hiru urte betetzean. Aita ere, Patxi, kartzelan dago. Olatz Lasagabaster berriro haurdun dago eta hamaika hilabete barru Auzitegi Nazionalak ezarritako 12 urteko zigorra beteko du. Hala, Olatzek, aspaldi egon beharko luke baldintzapeko askatasunean, zigorraren 3/4ak beteak izanda.

Espainiako Gobernuak publikoki adierazi du argibideak eman direla amek espetxez kanpoko bizitza-erregimenak eskuratu ahal izan ditzaten, haien eta seme-alaben osasuna bermatzeko, baina, beste behin ere, adierazpen horietatik baztertuta geratu dira espetxean seme-alabak dituzten euskal presoak.

Sare Herritar Sarean, presako irtenbide bat kudeatzen ari gara Espetxe Erakundeetan, talde urgente horri behin betiko irtenbidea eman ahal izateko.


Giza eskubideak beteko direla bermatuko duen espetxe-deseskalatze plan bat eskatu diote erakunde sozialek Barne Ministerioari

2020ko maiatzaren 12a. Gaur, giza eskubideen aldeko hainbat gizarte erakundek “Covid-19ren testuinguruan Estatuko Administrazio Orokorraren mendeko espetxeetan deseskalatzeko proposamenak” aurkeztu dizkiote Espetxeetako Idazkaritza Nagusiari. Jarduera plan hori bultzatu duten erakundeen arabera, “Beharrezkoa da neurriak hartzea kartzeletan konfinamendua kentzeko eta ‘normaltasunera’ itzultzeko”. Kritikatu dutenez, “astebete baino gehiago da Gobernu zentralak deskonfinamendua egiteko faseak onartu zituela, baina oraindik ez da informazio espezifikorik argitaratu espetxeetan nola egingo den azaltzeko”.

Eskatutako neurrien artean dago “hirugarren graduak kontrol telematikoarekin, telefonikoarekin edo pertsonalarekin ezartzea, presoen kopurua murrizten jarraitzeko”. “Orain arte neurri hori modu eraginkorrean aplikatu da eta emaitza onak eman ditu, bai espetxeetako administrazioarentzat, bai askatasunik gabe dauden pertsonentzat eta haien familientzat”. Hala ere, “askatasunean edo erdi-askatasuna ardatz duten bestelako neurriak ezartzea” beharrezkoa dela azpimarratu dute. Haien esanetan, premiazkoa da, oro har, “neurriak hartzea Espetxe Erregelamenduaren 100.2 artikuluko erregimenean dauden pertsonei begira, 65 urtetik gorakoei begira, haurdun dauden emakumeei edo seme-alabak espetxean dituzten amei dagokionean edo gaixo kronikoei dagokionean, hauek etxeko atxilotze-erregimen irekiak jaso dezaten”. Era berean, nazioarteko erakunde askok bezala, “kondena laburrak dituzten pertsonentzat edo konfinamenduaren aurretik baimenak zituzten pertsonentzat eta kondenaren hiru laurdenak beteta dituzten pertsonentzat hirugarren gradurako progresioak egitea” gomendatzen dute.

Bestalde, “presondegiko bizitza normalizatzeko prozesua hasteko jarduerak suspertzea” ezinbestekoa dela adierazi dute. Tratamendu-jarduerak, prestakuntza-jarduerak edo kanpo-baliabideetara bideratzekoak “espetxeetan berreskuratzen hasi behar dira, jarduera horiek betetzen dutelako askatasunaz gabetzeko zigorraren konstituzio-agindua: presoak birgizarteratzea”. Puntu horretan, azpimarratu dute bereziki garrantzitsua dela “tratamendu-batzarrak egiteko legezko erritmoa berreskuratzea, eta, horrekin batera, presoen sailkapenari, baimenak emateari eta programatutako irteerak egiteari buruzko erabakiak hartzea”. Halaber, funtsezkoa da “programatutako baimenak eta irteerak berrezartzea, tratamenduaren barruan oro har eta espetxe-onura gehiago emateko duten garrantziagatik”.

Komunikaziora bideratutako neurriei dagokienez, proposamen hau bultzatzen duten erakundeek eskatzen dute “askatasunaz gabetutako pertsonen senideekin eta gertuko pertsonekin bideo-deiak mantentzea, bai eta konfinamenduan adostutako ezohiko deiak eta dei arruntak ere”. Era berean, “espetxean senideen bisitak pixkanaka berrezartzeko plan bat egitea eta gauzatzea ezinbestekoa” dela adierazi dute. Hori egungo osasun-egoeraren arabera egin ahal izateko, hau eskatzen dute: “senideen bisita-egunak luzatzea, espetxeetako sarreretan pertsona gehiegi zain egon ez daitezen”, eta “senideei eta hurbilekoei espetxeetara bisitak egiteko lekualdatzeko baimena ematea, eta, nolanahi ere, polizia-kidegoekin koordinatzea, bisitetara joaten diren pertsonek inolako zigorrik jaso ez dezaten”.

Azkenik, erakundeek Espetxe Erakundeetako Idazkaritza Nagusiari eskatzen diote “presoek tratamendu-jardueretan eta programetan parte hartzerik izan ez duten denbora konpentsatzeko neurriak aztertu ditzala, ziurtatuz honela, askatasun gabetzearen zigorrak dituen helburuak behar lukeen zentzu positiboa bermatzen duela”. Era berean, “Covid-19aren aurrean antigorputzak garatu dituzten eta askatasunaz gabetuta dauden pertsonen ehunekoa aintzat hartzen duen seroprebalentzia-azterketa” egiteko eskatu dute.

Ohar honen sinatzaileak:

Altsasu Gurasoak,
Asociación Libre de Abogadas y Abogados,
Asociación Libre de Abogadas y Abogados de Zaragoza,
Asociación Pro Derechos Humanos de Andalucía (APDHA),
Centre Irídia,
Comisión de Asesoramento Xurídico Penitenciario de Ourense,
Comision Legal Sol,
Etxerat,
Grupo Derechos Civiles 15-M Zaragoza,
Ilustre Colexio da Avogacía de Ourense,
Observatorio del Sistema Penal y los Derechos Humanos de la Universidad de Barcelona,
Oteando,
Red Jurídica,
Salhaketa Araba,
Salhaketa Bizkaia,
Salhaketa Nafarroa,
Sare Herritararra – Red ciudadana Sare.


Euskal Herriko eta Espainiako espetxeetako koronabirusaren kudeaketaren salaketa

Salhaketak, Sarek eta Etxeratek dei egiten diegu eragile politiko, sozial eta sindikalei “Espainiako kartzeletako koronabirusaren kudeaketaren salaketa” adierazpenarekin bat egin dezaten.

Gaur gainera, prentsaurrekoa eman dugu, on line, kartzeletako osasun-epidemiari buruzko datuak emateko, eta Espainiako espetxeetako covid-19 delakoaren kudeaketa salatzeko, osasun eta segurtasun eskumena Eusko Jaurlaritzaren esku dutenak barne, baita presoen eskubideen etendura ere.

>> Hona hemen esku-hartzeen laburpena:

Joseba Azkarraga (Sare);

Euskal presoen kasuan, ehuneko handi batek nazioarteko erakundeen jarraibideak betetzen ditu,beraz beren etxeetara bidali eta beraiengandik hurbil egon daitezke. Adineko presoak dira; horietako askok gaixotasun larriak dituztenak eta 161ek 15 urtetik gorako espetxe zigorra bete dutenak.

Orain dela gutxi hiru presoei graduan aurrera egiten utzi dieten bezala, kondenaren laurden bat baino gehiago bete dutenei edo gaixotasun larriak dituztenei graduan aurrera egiten uzteko eta beraien etxeetara bidalitzeko eskatzen diegu berriro ere Espetxe Erakundeei. Eta hirugarren gradurako progresio horretan 86.4 artikulua aplikatu dezatela, gaur egungo egoera dela eta kartzelan gaua pasatzera behartuta ez daudelarik.

Urtzi Errazkin (Etxerat)

Espetxeetan pixkanaka normaltasuna berrezartzean ez dira, berriro ere, euskal preso politikoak eta haien senideak baztertu behar, ez da berriro salbuespenean oinarritu behar. Ezin ditu alde batera utzi presoen senideak, beren inguruneetatik urrun.

Orain hasten den deseskalada honetan, ahal den neurrian, presoak Euskal Herrira hurbildu beharko dira, baina salbuespenari eusten dieten iraganeko errezetei men egiten dieten atzerapenik gabe. Izan ere, denontzat hain gogorra eta zaila den ziklo hau igarotzean eta euskal gizartea normalizaziorantz doanean, behingoz egin behar da, lastrerik gabe eta sufrimendurik gehitu gabe.

César Manzanos (Salhaketa Araba);

Eusko Jaurlaritzak izan duen jarrera azpimarratu nahi dugu, EAEko kartzeletako osasun eta segurtasun arloko eskumena izanik, datuak ezkutatu dituelako eta ez direlako izurritearen transmisioarekin espetxeetan gertatzen ari zena eta gertatzen ari dena jakiteko behar diren frogak egin.

Hego Euskal Herrian gure koordinazio-lana garatzen jarraituko dugu Salhaketatik, osasun larrialdi egoera honetan dauden presoei eta haien familiei laguntzeko.


Sare Herritarrak positibotzat jo du Jagoba Codo, Fernando Alonso eta Xabier Agirreri hirugarren gradua eman izanaren inguruan jasotako berria.

Saretik, Honen egikaritzea nolakoa izango den oraindik ikustear dagoen arren, eta hori hala izanda, zuhurtziaz jokatu arren, berri positiboa dela azpimarratu nahi dugu. Sare Herritarretik denbora daramagu euskal presoei orain artean modu orokortua blokeatuta izan duten gradu progresioa eskatuz, ulertuta, preso orok duela progresio hori egiteko eskubidea eta progresio hori bera dela etxeratze prozesuan abian jartzeko eman beharreko urrats eta bidea.

Zentzu honetan, adierazi nahi dugu, oraindik orain, euskal presoen gehiengoak ez duela graduen progresio hori egiteko aukera eskuratu, baldintzak bete arren. Horregatik, berri honen aurrean, gainontzeko euskal presoei ere bide hau egiteko aukerak ezartzea eskatzen dugu eta espero dugu, gaurkoa ez dadila hiru preso hauei ezarritako kasu isolatu bat izan, aurrera begira salbuespen legediarekin amaitu eta legedia arrunta ezartze bidean emango diren urratsen lehen zantzuak baizik. Bada garaia egoera honekin amaitu eta presoek euren etxerako bidea, dagokien legediaren baitan, abian jartzekoa.

Egun bizi dugun egoera berezi honen baitan, ez dugu ahazterik nahi, Covid-19a espetxeetan ere sartu den honetan, oraindik orain baldintza bereziki zaurgarrietan dauden euskal presoak dagokien konfinamendua etxean betetzen egon behar luketela, Europak gomendatu moduan. Zentzu honetan, jakinarazten dugu Saretik Espetxeetako Idazkaritza Nagusiari, modu zuzenean, eskari honen aplikazioa 86.4 artikuluaren arabera ezarri dadila eskatu diogula, zeinak ahalbidetzen duen preso hauen etxeratzea beharrezko diren segurtasun neurriak ezarriaz.